Innovatieregelingen 2011

We zijn dit project gestart met het idee dat het academisch onderwijs nog onvoldoende anticipeert op de digitale beleving van studenten en de nieuwe generatie docenten. Die beleving bestaat enerzijds uit de beschikbare technologie: smartphones, tablets/netbooks, (WiFi) internet, multimedia, social media. Maar meer nog wordt die beleving ingevuld door wat er met die technologie gedaan wordt: communicatie, toegang krijgen tot informatie, kennisopbouw, kennisoverdracht. Al deze aspecten zijn onderdeel van het leren, dat zowel individueel als via het collectief -samenwerking- plaatsvindt.

Als we dit beeld projecteren op de huidige academische onderwijswereld, dan valt er op het snijvlak van moderne technologie en dicactiek nog veel te winnen. Starre elektronische leeromgevingen nodigen studenten niet uit tot samenwerken, leren, communiceren en informatie uitwisselen. Hiermee staat het te ver van de hedendaagse realiteit. Het motiveert studenten niet en werkt niet inspirerend voor docenten. Zo wordt de kloof met de snel veranderende digitale wereld juist alleen nog maar groter.

De projectdoelstelling

Op basis van dit idee heeft ons project Social Media for Academic Purposes op de volgende doelstelling ingezet: delen van het academisch onderwijs -en het leren zelf- dusdanig inrichten dat het zich kan spiegelen aan de huidige digitale communicatie- en informatiesamenleving. Op het gebied van informatieuitwisseling, communicatie en samenwerking. Aansluiting zoeken met de digitale habitat van onze studenten en vooruitstrevende docenten, in plaats van deze uit te sluiten. Uitgangspunt hierbij is dat de inhoud en kwaliteit van het onderwijs door deze herijking met technische middelen gewaarborgd blijft.

De Faculteit der Cultuur- en Maatschappijwetenschappen van de Universiteit Maastricht gebruikt al sinds enkele jaren blogs en wiki’s bij het onderwijs.  We zijn nu een stap verder gegaan om leren en samenwerken via blogs een extra impuls te geven met inzet van Twitter en multimedia.

De volgende twee onderwijsonderdelen zijn bij het project betrokken geweest:

• Bachelor European Studies – After Babel: Language Policies in Europe, waar in combinatie met de blog specifiek multimedia voor leerdoelen/opdrachten wordt ingezet.
• Master European Studies – Civil Society and European Integration,  waar in combinatie met de blog  specifiek Twitter voor leerdoelen/opdrachten wordt ingezet.

De behaalde resultaten

De beoogde resultaten zijn vrijwel geheel gerealiseerd:

• Herontwerp van 2 onderwijsonderdelen met social software en multimedia.
• Twee volledig ingerichte en functionele WordPress blogs: http://www.fasos.org/afterbabel1011/ en http://www.fasos.org/civilsociety1011/. Op deze blogs werden door alle betrokken studenten, voor de duur van het blok, de leerdoelen omgezet m.b.v. blogposts, multimediabijdragen en tweets. De studenten waren hiermee volledig verantwoordelijk voor de kwalitatieve en kwantitatieve invulling van de blogs. Docenten en ICTO-coordinator stuurden alleen op details bij.
• Een YouTube videochannel voor het blok Language Policies in Europe. Via een generieke account plaatsten de deelnemende studenten hun eigen videoopnames naar de channel, om deze vervolgens in de blog te embedden. Daarnaast werd er media afkomstig van andere bronnen in blogposts opgenomen. Alle bijdragen zijn inherent aan de opdrachten zoals deze door de docent waren geformuleerd. Voor het blok Civil Society and European Integration hergebruiken studenten mediacontent van internationale nieuwssites.
• Bij het blok Civil Society and European Integration maakte elke deelnemende student een persoonlijke Twitter-account aan. Vervolgens werden deze accounts aan de blog gekoppeld. Studenten stuurden -o.m. via GSM, smartphone, mobile computer- Tweets gebaseerd op nieuwsfeiten naar de blog. Vervolgens reageerden andere studenten via de blog-comment functie hierop. Zowel de Tweets als de blog-comments moesten conform de leeropdrachten zijn. De inzet van Twitter bleek hierbij voor verbetering vatbaar, wil het een meer substantiële meerwaarde bij het onderwijs opleveren. Bij de opzet van het betreffende onderwijsonderdeel -specifiek de invulling van leerdoelen en opdrachten- zal daar in 2012 rekening mee worden gehouden. Dit geldt zowel voor de kwaliteit van de Tweets alsmede de comments hierop op de blog zelf.
• Door de ICTO-coordinator werden handleidingen gemaakt, richtlijnen opgesteld en vaardigheidstrainingen verzorgd: bloggen/WordPress, Schrijven voor het web, Twitter, YouTube, multimediale apparatuur.
• Structurele ontwikkeling van kennis & vaardigheden van bij beide blokken betrokken docenten en studenten. Voor studenten geldt dat zij in een academische opzet hebben geleerd hoe om te gaan met social media, informatie hieruit tot zich te nemen, online te reproduceren en met anderen te delen.
• Voor het evalueren van de inzet van social en multimedia werden specifieke vragen ontwikkeld die aan de reguliere evaluatie zijn toegevoegd. Verder vonden focus-interviews met enkele studenten plaats.
• Opleveren van een generiek toepasbaar (laagdrempelig qua gebruik en kosten) didactisch, technisch en procedureel model. Buiten de initiële kosten die nodig zijn voor een blog hosting- en beheeromgeving, brengt deze vorm van onderwijs weinig andere ‘harde’ kosten met zich mee. Zonder gebruik te maken van dure en vaak niet-functionele leeromgevingen, konden zo goedkoop – met behoud van kwaliteit – onderwijskundige doelen worden gerealiseerd.
• Disseminatie-bijdragen in de vorm verslagen/artikelen, presentaties op diverse bijeenkomsten, netwerkenactiviteiten.

Zijn er kritische noten bij het geheel te plaatsen? Die zijn er, gebaseerd op de bevindingen van de betrokken docenten en e-learning coordinator, maar ook op basis van de studenten-evaluaties. Verrassend is dat het gebruik van Twitter bij studenten (i.e.  de generatie jonger dan 30) nog niet ingeburgerd is.

E-learning 2.0

Door het project is er nogmaals nauwkeurig gekeken naar hoe hedendaagse internettechnologie leren, activerende werkvormen en samenwerken een impuls kan geven. Daarbij ook kijkend hoe dit zich verhoudt tot het zogeheten E-learning 2.0 concept. Dit concept is al weer 5 jaar oud, maar blijft vooralsnog richtinggevend  binnen het domein van e-learning. Met name Dr Tony Karrer heeft in Understanding E-Learning 2.0 een bruikbaar model aangeleverd waarmee stadia of vormen van e-learning onder te verdelen zijn. In een tabel geeft hij op een overzichtelijke manier de ontwikkeling van e-learning weer (van e-learning 1.0, via e-learning 1.3 naar e-learning 2.0).

Karrer stelt onder andere dat de huidige mogelijkheden van het internet (web 2.0) dankzij het participatieve karakter bijdragen aan collectieve intelligentie.  Ook is in technische zin veel verbeterd, o.a. door een betere integratie van applicaties.  Illustratief hiervoor is social software waarmee samenwerkend leren van groepen op een natuurlijke manier kan worden ondersteund.

Drs Sjoerd Stoffels – Maastricht University

Tags: blogging, didactiek, Maastricht University, multimedia, ontwikkeling e-learning, projectresultaten, social media, Twitter