De ene ontwikkeling is nog maar net warm of er komt al een volgende ontwikkeling bij. Het gebruik van ICT als hulpmiddel in het onderwijs lijkt in een stroomversnelling te raken. Al langer is er aandacht voor ‘cloud computing’, ‘open educational resources’, ‘open source’, ‘personal learning paths’ en ‘online leren’. De laatste tijd zijn ‘flipping the classroom’, ‘learning analytics’ en het gebruik van tablets daarbij gekomen. Het zijn allemaal mooie, kansrijke ontwikkelingen die meerwaarde hebben voor het onderwijs.

Tegelijk lijken deze ontwikkelingen los van elkaar te staan. Dit heeft het nadeel dat wanneer een school één van deze ontwikkelingen toepast zich dit in veel gevallen nog niet meteen terugvertaalt naar leeropbrengsten. Ook organisaties richten zich een veel gevallen op specifieke ontwikkelingen. Zo kennen we in Nederland het SLO die expertise heeft op het gebied van leerlijnen en onder andere de referentieniveaus voor rekenen en taal ontwikkeld heeft. Een groot initiatief van Kennisnet en de Open Universiteit is Wikiwijs. Dit platform richt zich op de uitwisseling van leermiddelen. We zien dat juist het specialisme de kracht van een organisatie is. Wordt de expertise echter niet gekoppeld aan andere ontwikkelingen dan wordt deze onderbenut.

De Khan Academy is in ‘the cloud’. Het bevat ‘open educational resources’ in de vorm van filmpjes volgens het concept van ‘flipping the classroom’. De licentie waaronder de Khan Academy wordt uitgebracht is de New BSD License, deze staat vermeld als de meest open licentie die er in de ‘open source wereld’ te vinden is. Verder is er voor rekenen/wiskunde een hele leerlijnmodule te gebruiken. In het dashboard worden de ontwikkelingen in verschillende analyses weergegeven. En kan je na de aanschaf van digiborden ook mee in de ‘aanschafgolf’ van tablets die verwacht wordt, dan kan je verschillende apps downloaden en je berekeningen meteen op je scherm schrijven. (De Khan Academy maakt (nog) niet optimaal gebruik van de kansen die ‘social media’ bieden.) Andere ontwikkelingen zullen het gebruik van de Khan Academy versterken en andersom.

Vergeet ik nu het prachtige initiatief van de Rekentuin? Nee, dit is ook een product waarin de verschillende ontwikkelingen samenkomen. Naast belangrijke voordelen van de Rekentuin ten opzichte van de Khan Academy, zijn er andersom ook een aantal verschillen aan te wijzen. Naast de bottom-up benadering, die bij de Khan Academy in toenemende mate uitgaat van crowdsourcing, en de internationale oriëntatie, is er nog een belangrijker verschil tussen de Rekentuin en de Khan Academy. Dit verschil is mogelijk de belangrijkste succesfactor van de Khan Academy: de prijs.

Goedkoper dan gratis is niet mogelijk. De aandacht voor de Khan Academy lijkt ervoor te zorgen dat de Khan Academy gratis kan blijven. De twee modellen van gratis die op dit moment in het onderwijs in gebruik zijn, zijn ‘ad-supported’ (advertenties) en ‘freemium’ (naast een gratis versie een betaalde versie met uitgebreidere funcionaliteit). Geen van deze businessmodels is van toepassing op de Khan Academy. Een blogpost legt uit dat dit model van gratis uniek is in het onderwijs.

De filmer van BuroMax zag bij het maken van de opname hoe er met de Khan Academy gewerkt werd. De motivatie van de leerlingen viel hem al sterk op. Maar hij kon zich al helemaal niet voorstellen dat leerlingen hun pauze lieten schieten omdat ze nog meer rekenproblemen onder de knie wilden krijgen. Hij vatte de Khan Academy in twee woorden samen: Beyond imagination!

Fijn om op de hoogte te blijven van je vorderingen als je aan het oefenen bent voor de kustmarathon! Het stimuleert en daagt uit om het eigen resultaat te verbeteren. Het voor de eerste keer loppen van een marathon is een grote uitdaging voor een onervaren loper. Dat de hartslag binnen twee weken gemiddeld 10 slagen per minuut lager is bij een hogere snelheid geeft moed op de eindstreep in Zoutelande.

Het dashboard van de Khan Academy is voor een groot deel vergelijkbaar met de werking van de app van Endomondo. Leerlingen ervaren met hun rekenen hetzelfde plezier als ik bij het hardlopen. Het feedback krijgen op de prestatie die je levert motiveert en zorgt ervoor dat je doelgericht bezig bent. Een gevaar is meteen wel dat de resultaten het doel worden in plaats van de ontwikkeling zelf. Bij rekenen is dit gevaar gelukkig niet heel groot omdat het een zogenaamd gestapeld vak betreft. De beheersing van de ene vaardigheid is noodzakelijk om je de daaropvolgende vaardigheid eigen te maken. Gaat een leerling dus snel door het eerste onderdeel van het rekenen met hoeken omdat hij een handigheidje gevonden heeft dan is de kans groot dat hij hier nog op terug moet komen om zich het rekenen met hoeken in een volgend onderdeel echt eigen te maken. Het dashboard motiveert en stuurt de leerling in zijn ontwikkeling.

Ook de leerkracht krijgt toegang tot de resultaten van de leerling. Hiervoor ligt de keuze wel bij de leerling. De leerling bepaald wie hij toevoegt als coach. Dat kan een leeftijdsgenoot, een ouder en of een leerkracht zijn. De leerkracht heeft vervolgens uitgebreide mogelijkheden om te zien welke leerling wanneer begeleiding kan gebruiken. Dit kan vervolgens geboden worden door een medeleerling, de leerkracht of iets of iemand anders.

Voor het bekijken van de voortgang van een groep zijn er twee geschikte overzichten. De ene is geschikt om te kijken waar de leerlingen hun tijd aan besteed hebben (daily activity report). Het andere overzicht laat zien welke onderdelen van de leerlijn al afgerond zijn (excersise progress over time).

Het overzicht ‘progress report’ laat het best zien waar begeleiding nodig is. Blauw betekent behaald, lichtblauw mee gestart, oranje herhaling en rood betekent dat het niet lukt. Met dit overzicht is het makkelijk om leerlingen elkaar te laten helpen. In één oogopslag is te zien welke van de medeleerlingen een onderdeel al wel beheersen.

Loopt een leerling vast op een onderdeel (rood) dan heeft de coach ook de mogelijk om het probleem goed helder te krijgen door verder te klikken (op het rode vakje). Het daaropvolgende scherm geeft met de lengte van de balkjes aan hoe lang een leerling over de opgave heeft nagedacht. Is het balkje rood dan was het antwoord uiteindelijk fout of er zijn hints gebruikt (dit wordt met een vraagteken boven het balkje weergegeven).

Vervolgens is het mogelijk om nog gedetailleerdere informatie te krijgen over het probleem. Bij het aanklikken van één van de opgaves verschijnen de antwoorden van de leerling en de eventuele hints die gebruikt zijn (hierbij is ook de tijdsduur van elke stap te  zien).

Je ziet dat leerkracht bij deze innovatie van blijvende waarde is. In de eerste plaats is dat de kracht om te leren van de leerling zelf. Daarbij is er leerkracht nodig voor de begeleiding in de vorm van een coach. Als leerkracht biedt het dashboard van de Khan Academy mij voldoende informatie om een leerling begeleiding op maat te bieden. Heerlijk om op deze manier met leerlingen aan de slag te zijn!

Alhoewel deze omgeving al goed in elkaar zit, kunnen we toch nog verbeteringen verwachten. Zo zijn er plannen om het algoritme waarmee de vaardigheid van een leerling gemeten wordt te perfectioneren. Daarnaast zijn er nog een heel aantal veelbelovende vernieuwingen op komst nu de Khan Academy een bedrag van 5 miljoen dollar van O’Sullivan ontvangt. Zo gaat er een open LMS om de Khan Academy heen ontwikkeld worden. Ook wordt het mogelijk om eigen leerlijnen in te voeren en te gebruiken in het systeem van de Khan Academy. Met een fysieke school gaat het concept verder getoetst worden. De Khan Academy is net begonnen…

Wil je je verder verdiepen in ‘learning analytics’ dan is de keynote van Erik Duval op Dé Onderwijsdagen een mooie binnenkomer. Interessant is het dat hij vanaf de 16e minuut ook het voorbeeld gebruikt van een runtracker en aangeeft dat onderzoek naar learning analytics geïnspireerd is door dergelijke applicaties.
Vanaf de 24e minuut trekt Erik Duval nog een interessante vergelijking. Toegepast op de Khan Academy kunnen we stellen dat rekenen zonder dashboard vergelijkbaar is met een auto zonder kilometerteller, benzinemeter en andere meters.
Het dashboard is geen doel op zich, maar wel een onmisbaar hulpmiddel om je doel te bereiken zonder met een lege tank langs de kant van de leerroute te staan!

Voorstelronde
Tijdens de voorstelronde komt de veelzijdigheid van deze groep aan het licht. Zo wordt er vanuit het onderwijs zelf meegedacht, maar ook vanuit de organisatie en (onderwijs)innovatiehoek. Ook de manier waarop de deelnemers met de Khan Academy in aanraking zijn gekomen is heel divers. Zo kent de één de Khan Academy van een artikel uit de Wired, terwijl de ander de Khan Academy beter leert kennen door het coachen van zijn dochter.

Initiatieven
Na de voorstelronde worden de verschillende initiatieven rond de Khan Academy gepresenteerd.
Yvonne Kleefkens vertelt hoe zij proberen de leerlijn van de Khan Academy op te nemen in de leerlijn Math. Ook de Rekentuin maakt onderdeel uit van deze gecombineerde leerlijn. De eerste scholen zijn met de middenbouw gestart met deze nieuwe leerlijn. Yvonne heeft op de tweede dag van Dé Onderwijsdagen hier ook een presentatie over gehouden (zie slides en blog).
Frans Nauta is helaas verhinderd, maar heeft al wel per mail doorgegeven wat hij in Silicon Valley met een medewerker van de Khan Academy besproken heeft. Uit dit gesprek blijkt dat de Khan Academy (in ieder geval in de eerste instantie) gericht zal zijn op de U.S.A. Dit vormt voor ons een extra uitdaging om het concept naar Nederland te halen. Eind november kan hij het hier bij zijn volgende bezoek aan Silicon Valley mogelijk verder over hebben.
Arco de Bonte vertelt over zijn ervaringen met groep 7 en 8. Hij voert twee pilots uit, de ene is gericht op een hele groep leerlingen die methodevervangend rekent met de Khan Academy, de andere nog lopende pilot is gericht op leerlingen met een bovengemiddeld niveau voor rekenen. Als pilot is Arco ook bezig met het vertalen van de playlist Artihmetic.
Gezien de interesse en het enthousiasme zullen er steeds meer initiatieven ontwikkeld worden.

Brainstorm
Wat veel vragen komen er boven in de brainstorm die volgt. Te midden van al deze vragen staat voor ons vast dat, zoals Timo Kos het mooi verwoordde, de Khan Academy meer is dan een gebruikelijke ontwikkeling. De snelheid waarmee het concept geadopteerd wordt in Amerika en verspreid over de hele wereld bevestigd dit. Ook onze ervaringen in Nederland onderschrijven dit. Mensen worden vanzelf enthousiast bij de kennismaking ermee. Zo zijn we bij elkaar met mensen die zelf op zoek gingen naar manieren om (het concept van) de Khan Academy meer bekendheid te geven. Gelukkig hebben we elkaar gevonden zodat we samen verder kunnen zoeken. Het eerste doel, namelijk samenwerking, is hiermee bereikt.
We spreken af, zoals Rutger Geelen, het voorstelde om een kernteam samen te stellen. De kernteam is er niet om de innovatie te laten plaats vinden, daar is in de eerste plaats de community voor bedoeld. De kernteam wil deze ontwikkeling wel stroomlijnen en aansturen. Voor communicatie van de kernteam en de community is het platform www.ikkhan.nl de aangewezen plaats. Via dit platform willen we in de eerste plaats mensen bij elkaar brengen. In de tweede plaats moet het een kanaal voor de informatievoorziening vormen.

Doelen
We hebben de Khan Academy, die kosteloos ingezet kan worden, en we hebben een samenwerking incl. een platform. Wat is er nog nodig?

Één van de sporen waarop actie vereist is, is het vertalen.
Wat de filmpjes betreft kan dit door middel van het namaken, ondertitelen of door voice-over.
> Mensen bij elkaar brengen die filmpjes willen vertalen.
De Khan Academy biedt (nog) geen mogelijkheden om de omgeving zelf te vertalen. De mogelijkheid binnen Google Chrome om een hele pagina te vertalen kan gebruikt worden, maar is geen eindoplossing. Ook wat betreft het metriek stelsel zijn er aanpassingen nodig voor het gebruik in Nederland.
> Contact houden met de Khan Academy om mogelijk (als pilot) een Nederlandse variant te ontwikkelen.

De leerlijn van de Khan Academy is grofmazig en sluit niet aan bij de referentieniveaus van het SLO. Timo Kos geeft aan dat de Khan Academy een opensource-project is, zodat er misschien een mogelijkheid is voor een Nederlandse variant.
> Mogelijkheid om een Nederlandse variant te ontwikkelen onderzoeken.
- Wat is er technisch gezien mogelijk?
- Welke ruimte biedt de licentie waaronder de Khan Academy wordt ontwikkeld?
- Zijn er win-winsituaties te creëren met bedrijven en organisaties die gericht zijn op het versterken van de Nederlandse kenniseconomie en de innovatie van het onderwijs.
Jean Paul Jo geeft als voorbeeld aan dat een combinatie met Wikiwijs een win-winsituatie kan zijn. Zo kunnen er mogelijk per stap in de leerlijn naast hints en filmpjes ook andere onderwijsleermiddelen gekoppeld worden.

Mogelijkheden voor doorontwikkeling zijn er vooral wanneer er vraag is naar een omgeving als de Khan Academy. Hiervoor is het van belang om de Khan Academy blijvend onder de aandacht te brengen. Een goed product verkoopt zichzelf, dat zien we ook bij de Khan Academy gebeuren. Deze inkvlekwerking kunnen we wel versnellen door informatieverstrekking via de pers.
> De pers informeren over de Khan Academy.
> Twitteren met de hashtags: #khannl en #khanacademy

Tenslotte is het nodig om tot een goede organisatie te komen. Zo kunnen binnen de kernteam verschillende rollen verdeeld worden en is het nodig elkaar (online) te blijven ontmoeten.
> Binnenkort een meeting plannen om de doelen door te spreken en de rollen te verdelen.

Op de lange termijn moet het nastreven van deze doelen leiden tot een Nederlands systeem dat leren in eigen tempo, naar eigen interesse en tijds- en plaatsonafhankelijk mogelijk maakt door goede informatiebronnen, oefenmogelijkheden en monitoring van de ontwikkeling. Een systeem waaraan iedereen bij kan dragen en waarvan iedereen gebruik kan maken. En dat tegelijk de mogelijkheid biedt tot samen leren in een sociale omgeving.

Klaar voor de start…
Google en Microsoft zijn klein begonnen. Of de Khan Academy een vergelijkbare ontwikkeling binnen het onderwijs zal zijn, kunnen we pas over een paar jaar beoordelen. Dat de Khan Academy deze potentie heeft is duidelijk. Met de prijs van Google, de participatie in de Bill Gates foundation, de TED-talks en alle media-aandacht is de Khan Academy goed van start gegaan. Alle aandacht voor het concept ‘flipping the classroom’, alternatieven zoals de ‘Rekentuin’ en ‘Laat eens zien’ en andere nieuwe varianten van online leren (zoals MOOC’s – Massive Open Online Courses) laten zien dat het concept aansluit bij de verschuiving van de visie op leren. Verder wordt dit beeld versterkt door de steun vanuit de O’Sullivan Foundation, waarmee onder andere een LMS (Learning Management Systeem) en fysieke school gerealiseerd zal worden.
Willen we in Nederland mee met deze wereldwijde innovatie dan is de open opzet van de Khan Academy een kansrijk aanknopingspunt. Door de fijne kennismaking en gedachtewisseling zijn we klaar voor de start!

Meer info over de gehouden meeting
agenda: link
locatie: kantoor SURFnet, Utrecht
tijdstip: dinsdag 8 november, 13.15 uur – 14.30 uur
aanwezig: Yvonne Kleefkens (Hera), Pauline Swart (Hera), Rutger Geelen (Joules Media), Timo Kos (Capgemini consulting), Simone de Hond (vmbo),  Jean Paul Jo (Kennisnet – Strategie & Innovatie), Matthew Kuper (Het Parool), Carla Desain (Vives – freelance), Arco de Bonte (po)
verhinderd: Casper Stubbé (MindSet Learn and Grow), Frans Nauta (Innovatie), Jan Hendrickx (Exova)
Doel: Bepalen hoe de meerwaarde van het werken met (of volgens de principes van) de Khan Academy in Nederland benut wordt en kan worden. Afspraken maken voor eventuele samenwerking.

De mogelijkheid om per leerling een device te gebruiken komt steeds dichterbij. Sterker nog er wordt op veel scholen al geëxperimenteerd of volledig gebruik gemaakt van netbooks en tablets in een 1:1 situatie. Er staan voorbeelden genoemd in het dossier Laptops & Tablets. Één van de voorbeelden is de Cloudschool. Er zijn scholen die kiezen voor het concept ‘Bring Your Own Device’ (BYOD). Voor het VO biedt dit concept kansen, mits er een antwoord gegeven wordt op de nadelen die aan het concept kleven. (Wilfred Rubens formuleert in een blogpost enkele antwoorden op deze vragen.) Het concept staat ver af van de situatie in het PO omdat het in het PO ook (nog) niet gebruikelijk is dat leerlingen bijvoorbeeld zelf een eigen rekenmachine aanschaffen.

In ieder geval kan gezegd worden dat het de verantwoordelijk van de school is dat leerlingen op school gebruik kunnen maken van bruikbare apparatuur. Met de netbooks kunnen we de periode dat leerlingen zich afschermden tijdens het computergebruik achter ons gaan laten. Dit biedt mogelijkheden voor integratie in het totale curriculum. Mits uiteraard elke leerling over een eigen device beschikt.

Dé goedkope tablet
Door het concept van Google die het platform Android losgekoppeld heeft van de fabrikant van het toestel is er concurrerende markt ontstaan. Een concurrentie wat betreft specificaties én prijs! In de hogere prijsklasse waren er al devices beschikbaar, zoals de Xoom van Motorola, de Iconia Tab A500 van Acer, de Eee Pad van Asus, de Flyer van HTC (Android) en de iPad van Apple (iOS). De afgelopen weken kwamen er berichten binnen van goedkope devices. Zo lanceerde Amazon de Kindle Fire voor 199 dollar en er kwam zelfs bericht dat studenten in India een tablet, de Aakash, aan kunnen schaffen voor 35 dollar.

Één van de goedkoopste devices op de Nederlandse markt hebben we getest, namelijk de Yarvik Tab310. Hier hebben we echter van geleerd dat de gebruikerservaring bij een resistief scherm behoorlijk negatiever uitpakt dan bij devices met een capacitief scherm (zie uitleg). In onze zoektocht naar een middenklasse apparaat hebben we gekeken naar de Archos 70 en de Acer Iconia Tab A100. Over de Archos werd in een reactie gemeld dat dit apparaat niet duurzaam aanvoelt, zodat we de levensduur niet lang inschatten. De Iconia Tab valt af om de matige accuduur van de tablet. De overige tablets in de prijsklasse tot ongeveer 350 euro bleken niet interessant omdat die gebruik maken van een oudere Android-versie die eigenlijk bedoeld is voor telefoons. Naar aanleiding van deze ervaring zijn we verder gaan zoeken…

Chromebooks
Een prachtig apparaat dat wat concept betreft prima aansluit bij webbased programmatuur zoals de Khan Academy is het Chromebook. (De voordelen en prijs worden beschreven in een blogpost op de Nederlandse Onderwijsgebruikersgroep van Google.) Deze wordt inmiddels zo’n twee maanden door ons getest. Omdat de school waarop dit apparaat ingezet wordt al gebruik maakt van Google Apps. Het apparaat voldoet daar prima aan de verwachtingen. Dit resulteerde in de keuze om in pilot gebruik te maken van Chromebooks.

Toch interessante tablets?
‘t Liep, zoals het een innovatieregeling betaamt , anders. Na de negatieve ervaring met de Yarvik, zijn we de Viewsonic Viewpad 7 tegengekomen. Voor zover we na konden gaan geeft dit apparaat met een kostprijs van ongeveer 200 euro wel een goede gebruikerservaring. Gezien de specificaties van de opvolger, de Viewpad 7x, willen we wachten met de test tot deze variant beschikbaar komt. De prijs die voor deze tablet genoemd is, is 350 euro. De lancering is aangekondigd in september (een halve maand geleden dus Viewsonic geeft geen ‘update-garantie’ van 18 maanden. Andere merken, Samsung, HTC, LG, Sony en Motorola, bieden deze garantie wel. Misschien toch eerst maar wachten op een Viewsonic of andere tablet die meteen de nieuwe versie van Android heeft?

Ice Cream Sandwich
De nieuwe versie van Android, Ice Cream Sandwich, is geschikt voor telefoons én tablets. De lancering was afgelopen dinsdag (11 oktober) gepland. De lancering van het nieuwe besturingssysteem van Google is in verband met het overlijden van Steve Jobs echter uitgesteld naar 27 oktober. De verwachting is dat er na de lancering van Ice Cream Sandwich (de tweede versie van Android voor tablets) ook een aantal nieuwe tablets gelanceerd zullen worden.

Tablet of Chromebook
Gezien de ervaring met de Viewsonic Viewpad en de verwachting dat er meer tablets uit gaan komen in de middenklasse, willen we waarschijnlijk toch tablets aanschaffen in plaats van Chromebooks. De Chromebooks hebben het grote voordeel van een eenvoudige beheeromgeving. Een nadeel is dat de kosten bijna het dubbele zijn vergeleken met de kosten van een tablet uit het middensegment. Een ander nadeel is het ontbreken van een touchscreen. Sinds kort is het binnen de Khan Academy ook mogelijk om je berekeningen op het scherm (in de browser) te schrijven. Deze functionaliteit, die hopelijk nog uitgebreid gaat worden, kunnen we op een Chromebook niet benutten. Om binnen de looptijd van het project ervaringen op te kunnen doen met een tablet uit de middenklasse, willen we kort na 27 oktober in ieder geval één 7 inch tablet met capacitief scherm aanschaffen om ervaring op te doen met dit type device.

We hopen onze ervaringen aan je door te geven!

De meeting is niet gericht op kennismaking met de Khan Academy. Hiervoor geeft Yvonne Kleefkens een dag later een workshop op Dé Onderwijsdagen. De meeting heeft als doel om te bepalen hoe de meerwaarde van het werken met (of volgens de principes van) de Khan Academy in Nederland benut wordt en kan worden. Om deze innovatie te stimuleren willen we nagaan wat de mogelijkheden zijn van en voor samenwerking.

Gezien de variatie in achtergrond van de deelnemers die zich opgegeven hebben, komt er voldoende expertise bij elkaar om stappen te kunnen maken. Zie je binnen de opzet van de meeting ook mogelijkheden voor eigen inbreng dan nodigen we je van harte uit om naar de meeting te komen. Meer informatie vind je op www.ikkhan.nl.

Samen zetten we de schouders eronder om ‘Leren wat ik maar wil, wanneer ik maar wil en in m’n eigen tempo.‘ ook in Nederland mogelijk te maken.

• Khan biedt individuele leerlijnen voor elke leerling. Leerlingen leren het best wanneer de ondersteuning in de eigen zone van de naaste ontwikkeling valt.
• De gamingelementen dragen er aan bij dat leerlingen helemaal in het rekenen op kunnen gaan.
• De leerkracht heeft de beschikking over een geavanceerd dashboard waarmee de leerkracht de mogelijkheid heeft om leerlingen gericht te begeleiden of elkaar te laten begeleiden.

Zoals bij elke innovatie is het de vraag in hoeverre deze mogelijkheden ook in de praktijk effectief blijken. In twee pilots onderzoeken we dit. Binnenkort zal ik verslag doen van de eerste pilot waarin we met een hele groep leerlingen met de Khan Academy aan de slag gingen. In de tweede pilot ligt de nadruk op het gebruik van de Khan Academy door leerlingen met een bovengemiddeld rekenniveau.

Sinds kort is het mogelijk om ook zonder account al kennis te maken met de mogelijkheden van de Khan Academy (www.khanacademy.org). Ik raad je aan om het uit te proberen, maar pas op… het is verslavend!