Zo bleek ons initiële spoor om een applicatie voor de smartphone te ontwikkelen al snel in duigen te vallen. Simpelweg, omdat veel leerlingen niet de juiste telefoon in hun bezit te hebben. En misschien nog wel meer omdat docenten niet willen dat een leerling naar huis gaat met de boodschap: “Mam, volgende week krijgen we een les waarbij we een smartphone nodig hebben. Betaal jij?” Dat daarnaast ook de softwareontwikkeling voor de PC eenvoudiger bleek dan voor de smartphone, was voor ons de doorslag om te beslissen een applicatie te ontwikkelen voor de PC. Met webcam natuurlijk. Dan heb je gelijk een groter scherm om zo’n enorm eiwit in te projecteren!

Dan het volgende dilemma: wat moet zo’n applicatie kunnen? Ook hierbij bleek afwijken van ons initiële spoor noodzakelijk. Een statische 3D-afbeelding van een eiwit draagt niet veel meer bij dan 3D-visualisatiesoftware zoals Ballview of Yasara. Maar wat dan? Na veel overleg met Bas Kools, docenten en het Ballview-team zijn we gekomen tot een game-ontwerp waarbij leerlingen met markers als tools aan de slag kunnen in een virtueel laboratorium. Deze opzet viel een stuk beter in de smaak bij leerlingen en hun docenten. De uitvoering ervan is helaas wel wat ingewikkelder… En we lopen dan ook behoorlijk achter op ons tijdschema.

En wat zouden we met de inhoud moeten doen? Eiwitten worden pas in de bovenbouw havo/vwo echt goed behandeld, dus lager in niveau kunnen we niet gaan zitten. Met het examprogramma van de biologie en scheikunde komen we niet veel verder: eiwitten zijn geen duidelijk speerpunt in het onderwijs. Toch is het biologieboek ervan doordrenkt, in ieder hoofdstuk staan wel één of meerdere eiwitten genoemd. Reden voor ons om voet bij stuk te houden en eiwitten tot een zekere diepgang te brengen, ondanks dat leerlingen die niet hoeven te weten voor hun examen. Kennis van eiwitten draagt volgens ons bij aan het begrip van hoe het leven in elkaar steekt.

Allemaal belangrijke keuzes die we moesten maken. Daar hadden we mooi geen rekening mee gehouden bij het indienen van ons projectvoorstel bij Surf.

Zo gezegd, zo gedaan zou je zeggen. Toch bleek dit niet zo makkelijk als gedacht en al gauw liepen we tegen een aantal problemen aan:

1. De FLAR-toolkit werkt op de PC, niet op de smartphone. Omzetten of nieuwe software ontwikkelen kan wel, maar is een hele grote en dure klus die niet binnen dit innovatie-traject past.

2. Het converteren van een PDB-file naar een collada-file blijkt niet zo eenvoudig. Een PDB-file is namelijk opgezet vanuit veel chemische informatie. Visualisatieprogramma’s zijn behoorlijk zwaar om deze informatie om te zetten naar een 3D-weergave van het eiwit. Een collada-file zou wel handmatig met een programma als Google sketchup gemaakt kunnen worden, maar dat is voor zo’n groot eiwit veel werk (en omslachtig).

3. Natuurlijk hebben we contact opgenomen met partijen die bezig zijn met AR en moleculen. Echter, dit zijn bedrijven die best willen meewerken, maar dan hangt er ook een behoorlijk prijskaartje aan.

Onze zoektocht levert tot dusver weliswaar nog niet zoveel op voor de eiwitscanner, maar hierbij toch al wat speelmateriaal voor de eiwit-hobbyist:

Eiwitviewers op de smartphone
http://www.sunsetlakesoftware.com/molecules
http://cmol.org.uk/
http://www.molsoft.com/iMolview.html
Molecular City, een app ontwikkelt ism de Rijksuniversiteit Groningen. Om te spelen tijdens  verschillende evenementen: http://www.rug.nl/sciencelinx/molecularcity/index

De 3D eiwitscanner wordt  een applicatie voor de smartphone (of webcam als het scherm van de smartphone te klein blijkt te zijn), die eiwitten en hun structuur en functie direct koppelt aan het dagelijks leven: voedingsmiddelen in de supermarkt.

Tijdens de les kan een leerling de QR code op een pak melk scannen  met de smartphone. In het scherm verschijnen:

• de 3D structuur van een eiwit dat aanwezig is in melk en je kunt door met je smartphone te draaien deze structuur van alle kanten bekijken, inzoomen etc.
• links naar voor de leerling begrijpelijke verdiepende tekst, animaties en games die betrekking hebben op het getoonde molecuul.
• verwijzing naar het opdrachtenblad dat door middel van vragen leerlingen kritisch laat nadenken over het onderwerp.

Op deze manier wordt het hoofdstuk eiwitten gekoppeld aan het hoofdstuk voeding in het biologiecurriculum. In ieder geval vijf levensmiddelen worden onderdeel van het lespakket. Welke producten dat worden, weten we nog niet.

Voor de docent wordt dit lespakket eenvoudig te gebruiken in de klas, door opplakbare QR-codes, gratis software en begrijpelijke docentenhandleiding.

Vakinhoudelijke content wordt onder meer geschreven en samengesteld door studenten van de Radboud Universiteit.

Dit project is een logische vervolgstap op de materialen die wij hebben gemaakt en online aanbieden in het kader van ons project Bioinformatica in de klas. Als je ideeën of opmerkingen hebt die ons kunnen helpen bij de ontwikkeling van de lesmodule, dan horen we dat graag! Je kunt ons bereiken via: www.nbic.nl/